Fazlası ile pesimistik bir yaklaşım ancak doğru. Odaklandığımız şey bir şeylerin nasıl ters gideceği olduğuna göre, aradığımız sonuca ulaştıran kıyma makinasını seçip nasıl ters gitmesi gerektiğini arayıp buluyoruz.

Toplama işlemi yaparak bir sayıdan diğerini çıkarabilir misiniz? Mesela 12 den 7 yi toplama yaparak çıkarın. Olamaz gibi gözüküyor sanki…? 12 ye ulaşana kadar 7 ye her seferinde 1 ekleyin. 7 sayısına 5 kere 1 eklerseniz 12 olur değil mi? Toplayarak çıkarma işlemi yaptınız. Bilgisayarlar da aynen böyle yapıyor. Her ama her işlemi bu mantıkla çözüyor. Sadece bu işlemi nasıl yapacağının gösteren kıyma makinaları farklı.

Bende ciddi bir yükseklik korkusu var. Virajlı, dar, dağ yollarında araba kullanmak benim için çekilir işkence değil. Dağı tırmanırken çok korkuyorum, dağdan inerken kendimi uçurumdan atmak istiyorum. Direksiyonu sıkmaktan parmaklarım kasılıyor.

Korkumu yenmenin yolunu yola bakmakla buldum, yolun kenarındaki uçuruma değil. Bu prensibi karşılaştığım bütün engellere uygulayınca hayatım kolaylaştı.

Elle tutulur, gözle görülür konularda bunu uygulamak görece kolay olsa da subjektif konularda bu kadar kolay değil. Öncelikle engelin ne olduğunu anlayamıyorsun ki ona göre hareket edesin…

Öte yandan istediğiniz şeyi elde etme tutkusunu hatta saplantısını kontrol altına almak çok zor. EGO istedi mi bir kere ona ulaşamama kaygısı akıl almaz ikilemlere sokuyor beyni.

Ancak bence en zoru sahip olduğunuz bir şeyi kaybetme korkusu baş edilmesi en zor olanı. Mesela başarılı bir restaurant işletiyorsunuz. Sürekli mükemellik gerektiren bir iş. Restaurant dolup taşıyor. Para akıyor, insanlar övgü üstüne övgü yağdırıyor, ikinci restaurantı açma hayalleri kuruyorsunuz…. İşte bu sırada korkunuz başlıyor. Ya işler ters giderse. Ya fare çıkarsa. Ya tavuktan müşteriler zehirlenirse. Başarılı oldukça korkunun miktarı artıyor. Neler ters gidebilir diye odaklanmaya başlıyorsunuz ki bunun ileri safhaları paranoya olmaya başlıyor. Yola bakmak yerine uçuruma bakmaya başlıyorsunuz.

Bir önceki bölümde kuantum mekaniğinin Everett -Wheeler yorumundan bahsetmiştim. Restaurant, müşteriler, çalışanlar, tedarikçiler vs. Hepsinin beraber organize olduğu bir fonksiyon, kıyma makinası. Gerçekliği oluşturan seçimi yapan bu organizasyondaki her unsurun fonksiyonunun bileşkesi. Restaurantın işlerinin kötü gitmesine sebep olan ise sürekliliği koruma korkusu içindeki yola değil uçuruma odaklanan restaurant sahibi.

Hedeflediğiniz konu ile ilgili onu elde etmek – edememek, korumak- koruyamamak konularında ne kadar dengede kalırsanız fonksiyonlar o kadar arzu edilen yönde çalışıyor. Aksi taktirde bir çok alakasız algoritma aynı anda çalışıyor ve aranılan çözüm kilitleniyor.

Bütün kutsal kitaplarda benzer bir ifade var. Kapsamlı  ve detayları çok iyi düşünülmüş bir plana göre yaşamaya çalışsak bile hayat yolunun bilinmeyen sürprizlerle dolu olduğunu, bir yere kadar plan yapabileceğimizi, bir yerden sonra karşı koyamayacağımız güçteki kaderin devreye girdiğini anlatıyor. Sürpriz, inanılmaz mutluluk ve başarılara ya da hayal kırıklığına sebep olabilir. Ufacık bir olay hayatımızın akışını baştan sona değiştirebilir. Kırılan bir kalp, bir kaza, hastalık, kaybedilen iş, ekonomik krizler, savaşlar vs. Ölüm…

Belirsizliğin içinde yaşıyoruz ve fakat içgüdüsel olarak hayata olumlu bakmaya çalışıyoruz. Feleğin sillesini yesek de ayağa kalkıp dik durmaya, kadere boyun eğmemeye onu değiştirmeye çalışıyoruz.

Kaderimizi değiştiremememizin sebebini bu video çok iyi anlatıyor. İsteğimizi doğru talep edemiyoruz. Algoritmayı yanlış yazıyoruz, Tanrı da ne yapsın, ne diyorsak onu yapıyor, yine de ona kızıyoruz.

Gördüğünüz üzere Darnit ailesinin babası sadece talimatları takip ediyor.

Lisedeyken matematik dersinde fonksiyonları öğrenmeye başladığımız zaman fonksiyonların öğrencilere problem çıkarıp hayatımızı zehir etmek için uydurulduğunu düşünürdüm. Fonksiyonun matematikteki tanımı çok karışık. İnternette çok pratik ve anlaşılır bir benzetme buldum. Fonksiyonu kıyma makinesine benzetiyordu. Makineye bir taraftan et koyarsanız diğer taraftan kıyma alırsınız. Fonksiyonlara da bir taraftan ardışık ….-6,-5,-4,-3,-2,-1,0,1,2,3,4,5,6…sayıları girerseniz formüle bağlı olarak diğer taraftan belli bir formu yakalayan grafikler alırsınız. (Aşağıdaki LOVE grafiği fonksiyonların değil denklemlerin grafikleri. Farkı anlayamayacağınızı biliyorum ama yine de söyleyeyim dedim.)

Kuantumdaki dalga fonksiyonun grafiği ise çok janjanlı. Üç boyutlu. Grafik, elektronun nerelerde olabileceğini gösteriyor.

Janjanlı grafik sadece bir elektronun olabileceği yerleri gösteriyor. Schrödinger’in nükleer bir parçacığın aynı anda hem kediyi öldürdüğü hem de öldürmemiş olduğu deneyi hatırlayın. Deney kedinin kaderini nükleer parçacıktaki belirsizliğe bağlıyordu.

Kuantum mekaniğinin Everett – Wheeler tarafından yapılan yorumu ise sistemin unsurlarının fonksiyonlarının da hesaba katılarak bunların bileşkesinin aslında gerçekliği oluşturduğunu söylüyor. Kedi, nükleer parçacık, zehir, gözlemci, kutu… Kimi küçük kimi büyük, hepsi birer kıyma makinası… Bunların içinde bilinci olan sadece kedi ve gözlemci var. Gözlemcinin ve kedinin bilinçlerine yani algoritmalarına yani kıyma makinalarına dayalı ortak fonksiyon nükleer parçacığın kediyi öldürüp öldürmeyeceğine karar veriyor. Kutu kapağı açılana kadar kedi hem ölü hem de canlı.

Mekaniğin şöyle çalıştığını düşünüyorum…

Bir dilek tut ama ne dilediğine dikkat et. Tanrı’yı kendine güldürme.

Okumaya devam et…

Aristo’nun ‘düz mantık’ prensibine göre bir şey bir şeye eşitse, o şey de başka bir şeye eşitse demek ki ilk şey son şeye eşittir. Şeyin şeyinin aslında şeye eşit olduğu bu durumda biber ile hayatın acımasızlığı arasında ‘biber acıdır, hayat da acıdır, demek ki hayat biberdir’ bağıntısını kurmak mümkün.

Biber yiyince karnımız doymaz. Kalori anlamında verdiği enerji önemsenmeyecek kadar az. Hem canımızı yakıyor, gözümüzden yaş getiriyor hem de biraz fazla yiyince midemiz, sindirim sistemimiz dağılıyor. Sindirim işleminin en son safhası olan vücudumuzdan uzaklaştırma sırasında yaşanan acı ve göz yaşı ile ilgili kısma hiç girmiyorum bile… Peki neden biber yiyoruz?

Aslında biber de memeliler tarafından tüketilmek istemiyor. Mesela kayısı ağacı meyve verince, meyveyi hayvanlar yesin istiyor. Bir eşek kayısıyı bütün olarak yutacak, çekirdeği dışkı ile toprağa düşecek, doğal gübrenin içindeki çekirdek, filizlenecek ve yeni kayısı ağaçları oluşacak. Meyve veren bütün bitkilerin yayılma yöntemi bu. Kullandığım istemek/yöntem seçmek gibi kelimeler sizi yanıltmasın. Kayısı ağacının bu tip bir seçim yapmak gibi bir bilinci haliyle yok. Kayısının ilk atası sayılacak ağaç türleri, olasılıklar havuzunda bu yöntemin o anki şartlar ve seçenekler arasında kaysının var oluşunu belirlemek adına en uygun seçenek olarak denk gelmesi sonucu kayısı bu yöntemi kullanıyor. Bilinçli olarak değil. Süreç içerisinde bu yöntem tekrar edile edile fraktal desene/DNA ya yerleşiyor. Sadece yapısında olduğu için ve işe yaradığı için… Bu yöntemin de gereği olarak kayısıyı bütün olarak bir memelinin mideye indirmesi gerekiyor. Yani kayısı bizi ve eşeği kendi kötü ve acımasız emelleri için kullanıyor, kandırıyor… Biz kayısının çekirdeğini yutmuyoruz ama biz de elimizle gidip yeni kayısı ağaçları yetiştirdiğimiz için, kayısının emperyalist emellerinin maşası oluyoruz.

Biber ise bu anlamda bizi değil kuşları tercih ediyor. Biberin çekirdekleri memelilerin midesindeki bir asit yüzünden bozuluyor. Kuşlarda bu asit yok. Biberi eşek yiyince biber çoğalamıyor, karga yiyince çoğalabiliyor. Daha önceki biberler muhtemelen acı değildi ancak acı olan varyantları memeliler yemeyip, acı tadını alamayan kuşlar yiyince, kuşlar da uzak mesafelere uçtuklarından, biberlerin acı olan versiyonları evrim sürecinde başarılı olup her yere dağıldı. Acı olanlar kurtuldu, bir kaç istisna dışında tatlı olanlar ya yok oldu ya da çok azaldı. Tatlı olanlar belki de insan ektiği için kurtuldu… Yoksa kendi doğal yöntemi ile kuşlar yemediği sürece çoğalması mümkün değil.

İnsan neden acı seviyor sorusuna geri dönelim.

Acı yediğimizde ağrı hissediyoruz. Ağrıyı algılayan beyin, ağrı reseptörlerinin inlemesini susturmak için hemen mutluluk hormonu endorfin salgılıyor. Endorfin sadece ağrı reseptörlerini susturmuyor. Aynı zamanda korteks ve limbik sisteme de ulaşıyor. Endorfin aslında aşık olduğumuzda ve cinsel ilişki sırasında salgılanıyor. Sonuç olarak çok acı bir biber yediğimizde acılar içinde kısa süreli karşılıksız ve arabesk bir aşk yaşıyoruz.

Sanıyorum 7-8 yaşlarındaydım. tatlı olduğunu düşündüğüm yeşil bir biberi fütursuzca ısırmıştım. Isırmam ile beraber ağzımın ve burnumun içini alev makinası ile yakan bir iblis belirmişti. Asıl acıyı ise akan göz yaşlarımı biberi dokunduğum elimle silmem sonucu yaşamıştım. Gözüm alerjik reaksiyon göstermiş ve iki gün boyunca şiş kalmıştı. Anlayacağınız ben ilk arabesk aşk deneyimimi 7-8 yaşlarımdayken yaşadım.

Sadece yediğimiz biber değil spor yaptığımızda da aynı durum geçerli. Yoğun spor yaptığımızın ertesi günü kaslarımız tatlı tatlı ağrıyor ya, o da aynı duygu… Belli bir süreden sonra spor yapmanın bağımlılık yapması da bundan kaynaklı. Aşık olmadan kontröllü tatlı bir aşk acısı çekmek için. Ufak dozda mutluluk…

Endorfin, seratonin, dopamin, oksitosin, insülin, kortizon, testesteron, östrojen, adrenalin… O kadar çok hormon var ki…

Karşılaştığımız bir olayla ilgili beynimizdeki amigdala tehlike sezinlediği anda adrenalin salgılıyor. Adrenalin bütün beyine yayılıyor. Ne kadar algoritma varsa uyarıyor. En baskın olan harekete geçiyor.

Karşı cinsten algoritmalarınıza uyan birini gördünüz zaten testeron ya da östrojen aktif, bir de oksitosin salgılıyorsunuz. Sizi harekete geçiren ‘duygu’ aslında hormonlar. Karşı taraftan ‘elektrik’ falan almadınız. Hormon salgıladınız sadece. Hormon sizi elektriklendirdi.

Börek yediniz uykunuz geldi. İnsülün… Uykunuz geldi. Melatonin… Hastalanmaya başlayacaksınız. Kortizon… Stres. Adrenalin… Böcek gördünüz. Adrenalin…

Daha önceki bölümlerde detaylı olarak istisnasız bütün canlıların cansız materyaller olan su, karbon ve minerallerden oluştuğunu ancak fraktal desenleri sayesinde farklı formata sahip olduğumuzu detaylı olarak anlatmıştım. Yani çilek de, koyun da, insan da, zürafa da…

Vücudumuzun %60ı su.

Beynimiz ve sinir sistemimiz elektrik ile çalışıyor.

Saf su yalıtkandır yani elektriği iletmez. Ancak tuzlu su iletkendir.

Bu durumda, dolapta buz gibi soğutulmuş, üstünde küçük çiğ damlaları oluşan can eriğini tuza batırıp kütürdete kütürdete yediğinizde iletkenliğiniz artıyor. Az su içer, susuz kalırsanız iletkenliğiniz azalıyor. Hormonlarınız değişiyor dolayısı ile beyniniz farklı çalışıyor, salgıladığınız hormon kokteyline göre ruh hali içine giriyorsunuz ve farklı algoritmalar çalışıyor, farklı algoritmalar zaman dışı kuantum ortamında bağlantıda oldukları diğer varlıklarla birlikte farklı paralel evrenleri tekilliyor ve en nihayetinde de geleceğiniz vücudunuza giren tuz tanesinin kelebek etkisi ile tetiklediği algoritmaya göre değişiyor.

Gelecek nesil psikologların aynı zamanda profesyonel diyetisyen olacaklarına inanıyorum. Ne yiyorsak/içiyorsak/soluyorsak içimize giren minerallere, kimyasallara göre hormon salgılıyoruz ona göre düşünüyoruz,ve dolayısı ile o geleceği yaşıyoruz. Yediklerimiz/içtiklerimi/soluduğumuz hormonları, hormonlar algoritmaları, algoritmalar geleceğimizi oluşturuyor. ÖZGÜR İRADE diye bir şey yok. O gün ne yediysek, ne içtiysek, nasıl bir havayı kokladıysak; yediğimiz, içtiğimiz, kokladığımız şeyler hangi hormonları harekete geçiriyorsa, o hayatı yaşıyoruz.

Can eriğinin üstündeki çiğ damlasına yapışmış tuz tanelerinin varolşunuzdaki dayanılmaz hafifiliği. Mekanik, garip bir makine değil miyiz?

Okumaya Devam et…

Kelebek etkisi; Amazon Ormanları’nda bir kelebeğin kanat çırpması, ABD’de bir fırtınanın kopmasına neden olabilir. Bir sistem içinde önemsiz, ihmal edilebilir gibi gözüken bir unsurun büyük ve hatta öngörülemez değişikliklerin sebebi olabileceğini ifade temek adına kullanılan bir benzetme.

Kelebek etkisi benzetmesi Edward Norton Lorenz’a ait. Lorenz meteorloji mühendisi. Hava tahmini modellemesini yaparken aşağıdaki bilgisayarı kullanıyor. Bilgisayar dediğime bakmayın aslında yanyana duran 3 tane bulaşık makinasından daha fazla yer kaplayan bir hesap makinası… Toplama yapmaktan öteye gidemiyor ama yine de elle toplamaktan çok daha hızlı. Hava sıcaklığı, rüzgar hızı, hava basıncı gibi parametreleri içeren bir hava tahmin metodu ile modelleme yapıyor. İlk modellemede başlangıç verilerinden birini 0.506127 olarak alıyor. Bulduğu hava tahmin sonucunu tekrardan hesaplamak istiyor ancak ilk modellemede kullandığı değerin en sondaki 3 basamağını ihmal ederek virgülden sonraki 6 basamak yerine 3 basamağını 0.506 olarak bilgisayara giriyor. Ekranı dahi olmayan, çıkan bilgileri kağıt bir şeritin üstüne delik açarak bildiren bir bilgisayardan bahsediyoruz… Anlayacağınız adam daktilodan bozma klavye ile veri girmeye üşeniyor. Hava durumu modeli inanılmaz farklı çıkıyor. Önemsenmeyecek kadar küçük bir değerin hava tahmini sonucunu tamamen değiştirdiğini görüyor.

Lorenz bu deneyden yola çıkarak ilk koşullardaki küçük – kelebeğin kanatlarını çırparken çıkardığı rüzgar kadar küçük ve önemsiz – bir değişikliğin bile uzun vadede ve hatta büyük ölçekte muazzam etkileri olabileceği sonucunu çıkarıyor. İnsanlar kelebek etkisi analojisini sadece hava durumu gibi bilimsel olaylarda değil, aynı zamanda ekonomi, psikoloji, felsefe, sinema ve politika gibi başka alanlarda da kullanıyor.

Aslında Lorenz’in dikkat çekmek istediği başlangıç koşullarını bilmenin ne kadar imkansız olduğu ve küçük bir değişimin sonuçları büyük ölçekte ve öngörülemez şekilde değiştirebileceği…

Kelebek etkisi kaos teorisinin parçasıdır. Kaos Teorisi, öngörülemeyen sistemlerin davranışını tahmin etme bilimi olarak tanımlansa da tanımı gereği bile içinde derin bir çelişki barındırır. Öngörülemeyeni modellemek.. Meteorologların, borsa oyuncularının, ekonomistlerin ve deprem bilimcilerin yapmaya çalıştığı bu mekaniği yakalamak.

Kaosun içindeki kelebekleri saymaya çalışmak…

Eğer kaos teorisini yan yana dizilmiş domino taşları olarak düşünürsek, kelebek etkisi birinci taşa dokunulmasıdır. Gerisi yaşadığımız hayatın, kaosun kendisidir.

Sadece bir bilgisayarın bağlı olduğu bir oluşum internet olarak adlandırılamaz. World Wide Web… http://www.abuziddinkillibacak.com (boşuna kliklemeyin, böyle bir site yok) Abuziddin bey ile ilgili bilgi alabileceğimiz World Wide Web içindeki adres. Dünyadaki bütün bilgisayarları birbirine bağlayan sisteme internet diyoruz. Popüler bir sitedeki yeni bir bilgi, sitenin linklerinin çokluğuna, takipçilerinin sayısına bağlı olarak bütün kullanıcılara yayılabiliyor. Bilinen, muteber bir sitedeki bir haber, yüzlerce, binlerce siteyi tetikiliyebiliyor.

Beyindeki nöronlar arasında akan ufacık, önemsiz bir elektron bir algoritmayı çalıştırıyor. O algoritma popülerliğine, muteberliğine bağlı olarak bağlı olduğu bir çok algoritmayı, milyarlarca nöronu harekete geçiriyor. Olası potansiyel geleceklerden biri seçiliyor. Beyindeki bu önemsiz elektron kelebek etkisi yaratarak domino taşlarını deviriyor, algoritmaları çalıştırıyor. Sadece kendi beynimizdeki değil, iletişimde olduğumuz bütün varlıkların algoritmalarını da kuantum dolanıklık prensibine bağlı olarak harekete geçiriyor.

Beyinlerimizin daha doğrusu kainatta iletişimde bulunan bütün varlıkların kuantumun zaman dışı boyutundaki bir ortamda internet benzeri bir yapıda birbirlerine bağlı olduklarını düşünüyorum.

Kunatumun zaman dışı boyutu tabirinden kastım, beynimizdeki bütün aktiviteler nöronların içinden akan elektronlar sayesinde oluyor. elektronlar ışık hızında hareket eder ve ışık hızında hareket eden parçacıklar için Einstein’ın izafiyet teorisine göre zaman kavramı, zamanın büyüklüğü yoktur.

Varlıkların algoritmalarının büyüklüğü, detaylı ancak sonuca yönelik yalın unsurlar içermesi, kurmuş olduğu bağlantı sayısı, muteberliği vb sonucu baskın olan algoritmanın diğer varlıkların algoritmalarının üzerinde hüküm sürdüğü bir kainat.

Öte yandan bir tek elektronun kelebek etkisi ile öngörülemez olayları başlattığı, kompleks algoritmaların çaresiz kaldığı bir kainat.

Öte yandan bir elektronun bir nöron içindeki hareketenin kuantum dolanıklık prensibi sayesinde beynin her tarafında, ayrı bölgelerde, aynı anda ilgili algoritmaları çalıştırdığı bir kainat.

Öte yandan aynı elektronun bir nöron içindeki hareketenin sadece beynin her yerinde aynı anda bütün bölümleri ve algoritmaları çalıştırmasından ayrı olarak, varlığın iletişimde olduğu bütün varlıkların algoritmalarının da kuantum dolanıklık sayesinde aynı anda çalıştığı bir kainat.

Öte yandan beyinlerimizin internet benzeri, sanal ve zamanın var olmadığı bir ortamda biz fiziki olarak olayı yaşamadan ortalama 7saniye öncesinde yaşadığı bir kainat. https://hafifligindayanilmazmekanigi.com/2022/03/13/bolum-16-djokovic-nadala-karsi/

İddiam şu, bir elektron kelebek etkisi ile domino taşlarını kuantumun zamansız boyutunda devirmeye yani algoritmaları çalıştırmaya başlıyor. Bir algoritma diğerini tetikliyor. Amazon’daki kelebeğin kanat çırpışının ABD’deki fırtına formundaki nihai sonucunu kelebeğin kanat çırpmasından belki bir dakika, belki 10 yıl sonra görsek de aslında daha ilk kanat çırpmasında fırtına tüm detayları ile kuantum ortamında yaşandı.

Okumaya devam et…

• kaynak: https://evrimagaci.org/kelebek-etkisi-nedir-7747